روستای تیس چابهار

روستای تاریخی تیس از قدیمی‌ترین روستاهای جنوب ایران در چابهار است که جاذبه‌های طبیعی و تاریخی فراوانی دارد.

روستای تیس کجاست؟

روستای تیس در 9 کیلومتری شمال غربی بندر چابهار و همچنین در شمال شرقی منطقه آزاد تجاری واقع شده است.

روستای تیس بر سر راه چابهار به نیکشهر و بندر کنارک قراردارد.

روستای تیس چابهار

ویژگی ها:

روستای تیس چابهار، با نام‌های طیس و تیز هم شناخته می‌شود.

این روستا مهمترین بندرگاه و مرکز بازرگانی منطقه مکران بوده است که بازرگانان کالاهای خود را از آسیای شرقی و هند به دیگر نقاط خاورمیانه، آسیای میانه و قفقاز ارسال می‌کردند. اما اکنون اهمیت و اعتبار گذشته خود را ندارد.

در قدیم این روستا مرکز تجارت شکر مکران و گندم سیستان بوده است.

علت کم اهمیت شدن بندر تیس، از میان رفتن تولید نیشکر و پانیذ در مکران و صادر نشدن آن است.

در اطراف روستای تیس کوه‌های شهبازبند، لاوری و پیل‌بند قرار دارند که مانند حصاری روستا را در برگرفته‌اند.

رودخانه لاوری از وسط روستا عبور می‌کند که زیبایی‌های طبیعی روستا رو دو چندان کرده است.

کشاورزی، دامداری و ماهیگیری منبع درآمد و شغل اکثر اهالی روستاست.

همچنین این روستا از مراکز عمده سوزن‌دوزی ایت که زنان روستا به این هنر مشغولند.

دین مردم مسلمان سنی و زبان آنها بلوچی است.

براساس آخرین سرشماری که در سال 1395 انجام شد تعداد 776 خانوار با جمعیت حدود 6 هزار نفر در این روستا زندگی می‌کنند.

روستای تیس چابهار

پیشینه تاریخی:

 قدمت روستای تیس به 2500 سال پیش برمیگردد.

در کتاب‌های مربوط به فتوحات اسکندر مقدونی از این منطقه به نام تیز یاد می‌شود که به مرور زمان به تیس تغییر پیدا کرده.

قدیمی‌ترین مطالب در خصوص روستای تاریخی تیس، به دوران ساسانیان بازمی‌گردد.

در آن زمان تیس، یک بندر مهم در منطقه مکران به شمار می‌آمده و بر سر راه جاده ابریشم قرار داشته است.

در سال 360 قمری عابد بن علی از سرداران عضدالدوله دیلمی پس از سرکوب بلوچ‌ها، روستای تیز یا تیس را تصرف کرد و شروع به کشتار مردم و به اسارت بردن آنان کرد. درنتیجه مردم دست از مقاومت برداشتند و به اجبار به اسلام روی آوردند.

در سال 422 قمری نیز مسعود غزنوی سپاهی را روانه تیس کرد و آنجا را به تصرف خود درآورد.

در سفر ملک قاورد (از شاهان سلجوقی) به مکران تیس مورد مرمت واقع شد.

پس از آن نیز در دوران سلطنت طغرل سلجوقی که بین سال‌های 551 تا 562 قمری بود، روستای تیس از رونق زیادی برخوردار گردید.

افضل الدین کرمانی در کتابی تحت عنوان عقدالعلی که در قرن 6 هجری نوشته شده، از بندر تیس به عنوان بندری مهم یاد کرده که کالاهای بازرگانی بسیاری از آنجا وارد می‌شده.

در اواخر قرن 10 و اوایل قرن 11 هجری، پرتغالی‌ها به این منطقه وارد شدند.

مردم تیس اما در مقابلشان بسیار مقاومت کردند و قلعه پرتغالی‌ها نیز در این زمان ساخته شد.

نادر شاه افشار نیز توسط یکی از سرداران بزرگ خود به نام پیرمحمدخان روستای تیس را تصرف کرد.

سپس امیر دینار مکرانی را برای حکومت آن منطقه برگزید.

در دوران قاجار تیس کمی مورد کم توجهی واقع گردید اما به مرور زمان و پس از شناخت تیس، قلعه‌ای در آنجا بنا شد و مردم دشت در آنجا اسکان داده شدند.

سایر اطلاعات:

خوشبختانه امروزه بندر و روستای تیس مورد توجه مسئولان واقع شده است.

طرح لایروبی و بهسازی اسکله تیس چابهار وارد فاز اجرایی شده و در مسیر توسعه قرار گرفته است.

همچنین فعالیت‌های عمرانی بسیاری در این منطقه در حال انجام هست.

سازمان منطقه آزاد چابهار در تلاش هستند روستای تیس را به عنوان مکان تاریخی، طبیعی و پژوهشی در یونسکو ثبت کنند.

 همانطور که اشاره شد در این منطقه به دلیل قدمت زیادی که دارد آثار و جاذبه‌های تاریخی زیادی برای گردشگری موجود است.

قلعه پرتغالی‌ها، مسجد جامع تیس، غارهای بان مسیتی و گورستان جن یا قبرستان تیس از این آثار ارزشمند به شمار می‌روند.